Trẻ ăn dặm bị táo bón, Nguyên nhân và cách khắc phục





Trẻ ăn dặm bị táo bón là trường hợp thường gặp. Rất nhiều mẹ có con bị táo bón lâu năm khi được hỏi tình trạng này bắt đầu từ khi nào thì đều trả lời từ hồi bé ăn dặm. Việc không điều trị dứt điểm táo bón khi ăn dặm sẽ dẫn đến táo bón kéo dài, ăn không hấp thu, chậm lớn và suy dinh dưỡng.

Nguyên nhân nào khiến bé ăn dặm bị táo bón? Làm sao để bé tiếp nhận thức ăn mới mà không bị táo bón? Mecubin.com xin sẽ cùng các mẹ đi tìm lời giải đáp cho vấn đề này.

Thông thường, trẻ ăn dặm bị táo bón thường có các biểu hiện mà cha mẹ rất dễ nhận biết như: chướng bụng, đầy hơi, rặn nhiều lần khi đi cầu; phân khô, nhỏ như phân dê… Táo bón khiến trẻ luôn cảm thấy khó chịu, ăn không ngon miệng. Lâu dần, tình trạng này có thể làm trẻ lười ăn, hấp thu kém, suy dinh dưỡng,…

Trẻ ăn dặm bị táo bón – Tại sao?

Ở bất kỳ độ tuổi nào, trẻ đều có thể bị táo bón. Tuy nhiên, có những thời điểm mà nguy cơ này sẽ cao hơn, đó là khi trẻ có sự thay đổi trong chế độ dinh dưỡng của mình. Và giai đoạn ăn dặm là một trong những thời kỳ trẻ dễ bị táo bón hơn cả. Nguyên nhân dẫn tới tình trạng này bao gồm cả yếu tố chủ quan và khách quan.

Hệ tiêu hóa chưa thích nghi với thực phẩm mới

Trước 6 tháng tuổi, hầu hết trẻ sơ sinh chỉ bú mẹ hoàn toàn. Trong một số trường hợp, trẻ được bổ sung thêm sữa công thức phù hợp. Đây đều là những thực phẩm luôn đảm bảo an toàn và dễ tiêu đối với trẻ. Và khi đó, hệ tiêu hóa của trẻ cũng không phải hoạt động quá mức.

Tuy nhiên, khi bước sang giai đoạn ăn dặm, trẻ bắt đầu làm quen với một số loại thực phẩm khác ngoài sữa. Lúc này, hệ tiêu hóa trong cơ thể trẻ chưa thể thích nghi ngay lập tức. Đồng thời, các thức ăn mới trong giai đoạn ăn dặm thường sẽ đặc hơn so với sữa nên cũng là một “thử thách” đối với hệ tiêu hóa của trẻ. Bởi vậy, trẻ rất dễ bị táo bón khi mới tập ăn dặm và cha mẹ không cần quá lo lắng.

Thời điểm bé ăn dặm quá sớm

Hầu hết trẻ được mẹ tập cho ăn dặm khi 6 tháng tuổi. Thực tế, mẹ có thể cho con tập ăn dặm sớm hơn nhưng cần căn cứ vào nhu cầu của trẻ.

Bé ăn dặm quá sớm dễ bị táo bón

Theo chuyên gia dinh dưỡng Nhi khoa, nhiều mẹ chưa chú ý quan sát các dấu hiệu chỉ điểm cho thấy trẻ sẵn sàng ăn dặm như thích thú với đồ ăn khi cha mẹ đưa cho; tự lấy thức ăn đưa vào miệng hoặc đưa môi về phía trước để nhận thức ăn…

Trong nhiều trường hợp, trẻ chưa sẵn sàng nhưng mẹ đã vội vàng tập cho ăn dặm hoặc cho ăn quá nhiều. Điều này khiến hệ tiêu hóa của trẻ có thể bị “quá tải” và dẫn tới táo bón.

Trẻ ít bú mẹ

Sữa mẹ luôn là nguồn dinh dưỡng quý giá mà không một loại thực phẩm nào có thể thay thế, đặc biệt là với trẻ dưới 1 tuổi. Nhưng một số mẹ lại có quan điểm rằng: con đã ăn dặm là được cung cấp đủ chất và không cần bú nhiều sữa mẹ nữa. Điều này hoàn toàn sai lầm!

Thực đơn ăn dặm dù có phong phú đến mấy thì cũng không thể bổ sung được những dưỡng chất quan trọng chỉ có trong sữa mẹ. Hơn nữa, sữa mẹ không chỉ cung cấp nước cho cơ thể mẹ mà còn có rất nhiều enzym giúp trẻ tiêu hóa thực phẩm dễ dàng hơn. Vì vậy, bú mẹ ít đi cũng là nguyên nhân khiến trẻ bị táo bón trong giai đoạn ăn dặm.

Pha sữa đặc hơn

Thực phẩm dành cho trẻ sẽ đặc và cứng hơn theo độ tuổi. Nhưng không vì trẻ lớn hơn thì sữa bột pha cho trẻ phải đặc hơn.

Sữa dành cho trẻ sẽ đặc và cứng hơn theo độ tuổi

Thực tế, nhiều mẹ lại sợ con bị đói nên tăng thêm lượng sữa bột trong mỗi lần pha hoặc pha nhiều loại cùng lúc. Thói quen này khiến cơ thể trẻ bị quá tải, không thể hấp thu được hết các dưỡng chất trong sữa và gây táo bón hoặc tiêu chảy.

Không uống đủ nước

Trong giai đoạn bú mẹ hoàn toàn, việc uống nước hay không là phụ thuộc vào nhu cầu của trẻ. Nhưng khi bước sang giai đoạn ăn dặm, nếu mẹ không cho trẻ bổ sung đủ nước cho cơ thể thì rất dễ dẫn tới táo bón. Phân khô và cứng hơn do thiếu nước khiến tình trạng táo bón càng trở nên nghiêm trọng hơn.

Bên cạnh những nguyên nhân phổ biến trên thì trẻ bị táo bọn trong thời kỳ ăn dặm còn có thể do rất nhiều yếu tố khác như thay đổi bột ăn dặm; cách chế biến món ăn chưa khoa học; thay đổi tâm lý của trẻ… Trong một số trường hợp, táo bón xuất hiện là do bệnh lý như sa trực tràng, trĩ… Bởi vậy, mẹ cần quan sát và sớm tìm ra nguyên nhân để trị táo bón cho con hiệu quả.

Một số đồ ăn dễ gây táo bón khi trẻ ăn dặm

  • Gạo tẻ
  • Ngô
  • Nước chè
  • Quả việt quất
  • Cà rốt nấu chín
  • Chuối chưa chín kĩ
  • Sữa bò và các sản phẩm từ sữa bò như phomai, pancake, pudding gạo…
  • Bánh mỳ trắng
  • Mỳ Ý (chú ý phân biệt với mỳ ý làm từ bột mỳ nguyên cám)

Chú ý: Mỗi trẻ có một hệ tiêu hóa khác nhau, đồ ăn gây táo bón ở trẻ này chưa chắc đã gây táo bón ở trẻ khác.

Cách phòng tránh táo bón khi ăn dặm

Phòng bệnh hơn chữa bệnh nên ngay từ trước khi bé bắt đầu ăn dặm, mẹ nên tìm hiểu các phương pháp ăn dặm cũng như chế độ ăn như thế nào để bé thích nghi được tốt nhất:

  • Các bé ăn dặm BLW hay ăn dặm kiểu nhật thường ít bị táo bón hơn do được tiếp xúc chủ yếu với rau củ quả ngay khi mới bắt đầu ăn dặm.
  • Với các bé ăn dặm truyền thống, khi mới bắt đầu ăn mẹ chỉ nên cho bé ăn 1 – 2 thìa bột nấu với tỷ lệ 1 bột : 10 nước và cho bé ăn 1 bữa/ngày. Mẹ có thể cho bé ăn thêm 1 thìa cafe/ngày các loại rau củ, trái cây xay nhuyễn như: bí ngô, khoai lang, bông cải xanh, cà rốt, táo, lê, chuối, bơ, đu đủ,…
  • Sữa công thức mẹ chú ý pha đúng tỷ lệ, không thêm không bớt nước, không pha nhiều loại sữa với nhau.
  • Sau mỗi lần bú sữa công thức và ăn dặm mẹ cho bé uống thêm 1 thìa nước. Tổng lượng nước bé cần là 100ml/kg/ngày. Ví dụ như bé 6 tháng 8 kg sẽ cần khoảng 800 ml nước mỗi ngày bao gồm cả nước trong sữa, nước hoa quả, bột ăn dặm và lượng uống thêm. Dựa vào đó để mẹ cho bé uống thêm lượng nước thích hợp.
  • Tăng cường vận động làm tăng nhu động đường ruột sẽ giúp bé tiêu hóa tốt hơn và tống phân dễ dàng hơn. Mẹ cho bé bò thỏa thích, xoa bụng và làm động tác đạp xe cho bé mỗi ngày rất hữu ích cho việc đi tiêu.

Trong đường ruột của chúng ta, lợi khuẩn có vai trò tiết ra rất nhiều loại enzyme giúp tiêu hóa thức ăn. Lợi khuẩn còn bám vào lớp vi nhung mao để tạo thành 1 màng bao bảo vệ các tế bào tiết enzyme và tế bào hấp thu nằm trên đó, nhờ vậy đường ruột mới thực hiện tốt chức năng tiêu hóa của mình

Diện tích bề mặt của đường ruột là rất lớn và luôn thiếu hụt lợi khuẩn, do đo mẹ nên bổ sung men vi sinh từ 1 tháng trước khi bé bắt đầu ăn dặm để tăng cường sức khỏe đường tiêu hóa cũng như miễn dịch của cơ thể, để đến lúc bé bắt đầu ăn dặm là bé đã sẵn sàng tiếp nhận thức ăn lạ rồi.

Bé ăn dặm bị táo bón phải xử lý sao?

  • Cho bé uống đủ nước, tăng chất xơ, dùng các món mát như khoai lang, diếp cá, sữa chua…
  • Nếu bé dùng sữa công thức thì cần pha đúng tỷ lệ sữa – nước, đổi sữa mát có chất xơ (FOS, GOS) hay probiotic và có thể cho bé dùng thêm nước sau mỗi lần uống sữa (lưu ý lượng nước theo độ tuổi).
  • Mát xa bụng cho bé (xoa tròn quanh rốn theo chiều kim đồng hồ) kết hợp với bài tập đạp xe để tăng cường nhu động ruột, kích thích đi ngoài.
  • Tập cho bé đi cầu đúng giờ bằng cách xi bô cho bé sau ăn vào giờ cố định.
  • Nếu bé bị táo nặng quá thì có thể thụt tháo. Nhưng không lạm dụng cách này vì có thể gây giãn trực tràng và đại tràng sigma tạo thành thói quen xấu, không tự đi ngoài được.

Trên đây chỉ là một số nguyên nhân thương gặp khi tư vấn các trường hợp táo bón. Còn thực tế thì vô cùng nhiều những nguyên nhân khác khiến bé ăn dặm bị táo bón như: đổi bột liên tục, nấu không đúng cách,…











Posts category